Veel vrouwen beperken zichzelf in hun vrijheden – soms ongemerkt – als gevolg eeuwenoude taboes over natuurlijke processen in het vrouwelijk lichaam.
Deze taboes zijn overblijfselen van oude tradities, en kunnen schadelijk zijn voor het zelfbeeld en ons beeld van elkaar.
Het is belangrijk om een vorm van empowerment te creëren rondom dit soort onderwerpen.
Dat kan op twee manieren:
- Door theoretische kennis op te doen over het onderwerp en te snappen waar iets vandaan komt.
- Door te voelen hoe jouw lichaam werkt en daarnaar te luisteren.
Dit artikel heeft als doel om beide manieren onder de aandacht te brengen.
Kan je yoga doen als je ongesteld ben?
Heb je net per ongeluk een handstand gedaan, of een andere inversie? Terwijl je menstrueert?
Geen zorgen.
Er is een grote kans dat je het overleeft 😉 De wetenschap is er inmiddels over uit dat yoga (en de handstand) tijdens menstruatie gewoon kan.

Maar onder de commotie rondom yoga, menstruatie en inversies, speelt zich nog een ander verhaal af.
Lichaamsbewustzijn creëren
Het vrouwelijk lichaam kent vele kleine processen die samen leiden tot een terugkerende cyclus die ongeveer een maand duurt.
Gestuurd door hormonen, kun je als vrouw sommige van die processen voelen zodra ze gebeuren. De ovulatie, ongesteld worden, beginnende zwangerschap.
De samenleving waarin we leven, keurt vrouwen regelmatig af op basis van die cyclus. Je bent te gevoelig, emotioneel, instabiel of stelt je aan.
Voor de maatschappij zou het veel ‘efficiënter‘ en ‘makkelijker‘ zijn als je voorspelbaar bent.
Lichamelijke processen die nodig zijn om leven te kunnen creëren, werden – en worden – daarom afgekeurd. Niet bepaald een uitnodiging om juist contact te maken met dat deel van jezelf.
En dat is jammer.
Yoga kan volgens onderzoek juist helpen bij het creëren van het lichaamsbewustzijn dat nodig is om jezelf beter te leren kennen.

Zelf voelen wat je wel of niet kunt
Een willekeurig persoon op internet kan jou niet vertellen dat je wel of geen yoga moet doen als je ongesteld bent.
Er zijn yogi’s die aangeven dat ze in het midden van de cyclus veel meer energie hebben dan richting het einde. Andere yogi’s ervaren geen schommelingen in hun energielevels – of voelen geen pijn – en hoeven hun sessies dus niet aan te passen.
Je moet vooral doen waar jij je goed bij voelt. Laat je niet leiden door een autoriteit of zelfbenoemde guru op het gebied van menstruatie en yoga. Want de enige échte autoriteit op dat gebied ben jij.
Waarom sommige yogascholen adviseren om geen yoga te doen tijdens je menstruatie
Wanneer je naar de geschiedenis van yoga kijkt, ontdek je dat deze traditie meer dan vijfduizend jaar oud is.
Yoga vond zijn oorsprong in India. Een land dat barst van de religies en spirituele verhalen.
Pas wanneer we op zoek gaan naar de achterliggende reden van deze mythe over yoga en menstruatie, ontdekken we waarom vrouwen wereldwijd nog steeds denken dat yoga en menstruatie geen goede combinatie zijn.

Het traditionele verhaal
Heel lang geleden ontstond in India de Brahman filosofie.
In deze filosofie werd menstruatie waarschijnlijk als iets vies gezien. Vrouwen werden vaak afgezonderd van alle sociale contacten en mochten niet meedoen met spirituele activiteiten, zoals yoga. Ook tempels waren verboden terrein als een vrouw menstrueerde.
Pas na drie dagen mocht de vrouw weer deelnemen aan het normale leven.
Deze houding richting vrouwen tijdens hun menstruatie is niet alleen van honderden jaren geleden.
Pattabhi Jois, oprichter van Ashtanga yoga, raakte vrouwen niet aan als ze ongesteld waren.
B.K.S. Iyengar had ook een eigen visie
De wereldberoemde yogi B.K.S. Iyengar schreef ooit dit, in relatie tot het doen van handstand tijdens ongesteld zijn:
“Wat eruit moet worden geworpen, moet eruit worden geworpen en niet worden vastgehouden of binnengehouden. Je kunt urine, uitwerpselen, slijm, phlegma etc. niet binnen houden, want dat zijn stoffen die moeten worden uitgestoten. Deze worden mala genoemd – het afval, dat moet worden uitgescheiden. Ze nodigen ziekten uit als ze worden vastgehouden.”
Het is duidelijk dat de oeroude yogatraditie niet helpt bij het accepteren van lichamelijke processen in vrouwenlichamen.
Maar in het Westen hebben we onze eigen draai gegeven aan dit verhaal.

De Westerse mythe over yoga en menstruatie
Wat doe je als je jarenlang hoort dat je geen yoga mag doen als je ongesteld bent?
Je gaat op zoek naar redenen waarom. Dat is logisch.
En als je het religieuze verhaal niet kent, ga je waarschijnlijk zoeken naar medische redenen.
Ziektes en aandoeningen door yoga
Yoga zou bij inversies (yogahoudingen waarbij je ondersteboven bent, zoals handstand) aandoeningen zoals endometriosis veroorzaken. Dit gebeurt wanneer menstruatiebloed de verkeerde kant op vloeit, een retrograde menstruatie genoemd, die zou leiden tot endometriosis.
Endometriosis is een aandoening waarbij het baarmoederslijmvlies begint te groeien op andere plekken, zoals je eileiders, eierstokken of het bekken. In tegenstelling tot wat sommigen geloven, is de huidige aanname dat endometriosis alleen kan ontstaan door immuun problemen of genetische aanleg.
Niet door yoga dus.

Dit zegt de wetenschap
In 1984 keken onderzoekers naar hoe vaak retrogade menstruatie (omgekeerde menstruatie) voorkwam. Ze onderzochten vrouwen die ongesteld waren en ontdekten dat 90% van de vrouwen een vorm van omgekeerde menstruatie heeft, terwijl minder dan 10 procent endometriosis ontwikkelde.
Bijna alle vrouwen hebben dus een vorm van omgekeerde menstruatie, zelfs zonder yoga.
Dat betekent dat endometriosis bijna onmogelijk het gevolg kan zijn van retrograde menstruatie.
Twee andere redenen waarom het niet klopt
1. Baarmoedercontracties zijn de bewegingen die de baarmoeder maakt om het menstruatiebloed buiten het lichaam te brengen. Als je op bed ligt, of zelfs schuin met je hoofd naar beneden, is je lichaam nog steeds in staat op het bloed naar buiten te brengen.
Net als dat voedsel ook gewoon verteerd wordt als je slaapt. En dat je kunt plassen als je horizontaal ligt. En zelfs kunt drinken en eten als je ondersteboven hangt.
2. Een goed voorbeeld is trouwens de ruimtevaart. Daar besteden vrouwelijke astronauten soms maandenlang in de ruimte. Een plek waar helemaal geen onder of boven bestaat als gevolg van gewichtloosheid.
En ook daar ervaren vrouwen een normale menstruatie.

Conclusie: yoga tijdens menstruatie is gewoon mogelijk
De wetenschap is het erover eens; yoga leidt niet tot gevaarlijke situaties als je ongesteld bent.
Het belangrijkste is dat je zelf bepaalt wat goed is voor jou.
Want de wetenschap kan wel zeggen dat je gewoon kunt yogaën.
Maar als jij je daar niet goed bij voelt, doe je het gewoon lekker niet.
Yogaoefeningen tegen menstruatiepijn
De wetenschap heeft gelukkig ook onderzocht of een yoga routine tegen menstruatie pijn kan helpen.
En dat kan, volgens dit onderzoek.
Tijdens yoga oefeningen ongesteld zijn is niet alleen mogelijk, het kan ook helpen tegen menstruatiepijn.
Het onderzoek liet de vrouwen zelf bepalen welke oefeningen zij deden, dus de yoga oefeningen die zij deden kan ik niet met je delen.
Wel heb ik deze oefeningen voor je verzameld, die wereldwijd door vrouwen worden gebruikt tijdens hun menstruatie.
Ruimte creëren in je lichaam
Veel oefeningen zijn gericht op het losser maken van de heupen en het bekken.
Dat zou goed moeten voelen bij krampen en een opgeblazen gevoel.
Misschien kan je ze toevoegen aan je yoga routine tijdens ongesteld zijn.
#1 Baddha Konasana (butterfly of cobbler’s pose)

#2 Jana Sirsasana (hoofd naar knie pose)

#3 Paschimottanasana (seated forward bend)

#5 Upavistha Konasana (seated straddle)

#6 Eka Pada Rajakapotasana

#7 Setu Bandha Sarvangasana (bridge pose)

#8 Savasana (corpse pose)

Veelgestelde vragen over yoga en menstruatie
Kan je met yoga menstruatie opwekken?
Word je sneller ongesteld door yoga?
Wat is de beste yogahouding om ongesteld te worden?
Kan je Yin yoga doen als je ongesteld bent?
Mag je handstand doen als je ongesteld bent?
Kan je yoga doen met een menstruatiecup?
Conclusie
Yoga tijdens je menstruatie is voor sommige culturen of religies een taboe.
Dat is natuurlijk prima, als je daar zelf voor kiest.
Maar een regel die wordt opgelegd en later door foutieve medische verklaringen wordt afgedwongen, is niet goed.
Als vrouw moet je zelf kunnen kiezen wat je doet. Wel of geen yoga doen tijdens je menstruatie moet dus altijd een keuze blijven.
En als je leert om goed te luisteren naar je lichaam, kan je niet alleen een keuze maken op basis van informatie.
Dan kun je een keuze maken op basis van wat goed is. Voor jou.
En jij?
Wat vind jij van dit onderwerp?
Laat me onderaan dit artikel in de reacties weten hoe jij denkt over yoga en menstruatie.
Doe jij het zelf wel, of juist niet?
En met welke reden heb je daarvoor gekozen?
Ik lees het graag.
Veel geluk,
Martijn
Disclaimer:
Als man zijnde heb ik uiteraard vrouwelijke hulp ingeschakeld om dit artikel de diepgang te geven die het nodig had.
Bedankt, Alessandra 🙂

