Overspannen zijn is geen prettig gevoel. Het is een resultaat van weken, maanden of misschien wel jarenlang teveel hooi op je vork te nemen.
Overspannenheid ontstaat niet zomaar, dus de symptomen van overspannen zijn, zijn altijd het gevolg van iets wat daarvoor heeft plaatsgevonden.
Mijn eigen ervaring met overspannenheid en burn out
Zelf kampte ik een lange tijd met overspannen symptomen in 2020, toen ik na twee jaar een stressvolle baan te hebben gehad in het buitenland, terug kwam naar Nederland door een relatiebreuk en een tijdje heen en weer moest reizen om nieuw onderdak te regelen en het oude op te zeggen.
Omdat ik mezelf die periode niet even op pauze kon zetten, balanceerde ik op een gegeven moment op het randje van burn out. Daardoor kon ik enkele maanden na mijn terugkeer naar Nederland niet meer dan 5-10 uur per week werken.
Ik schrijf dit artikel omdat jij en ik misschien wat met elkaar gemeen hebben. Jij leest immers niet voor niets dit artikel over symptomen. Je zoekt waarschijnlijk naar een bevestiging van een gevoel dat je al een tijdje voelt in jezelf.
Daarom ga ik je vertellen welke mentale en fysieke overspannen symptomen je kunt ervaren.
Ken jij de feiten en cijfers over stress?
Mentale symptomen van overspannen zijn:
Wanneer je tenminste drie van de volgende mentale symptomen herkent, is er mogelijk sprake van overspannenheid:
- Moeheid (die ook niet overgaat na goede nachtrust)
- Niet goed slapen of moeilijk in slaap vallen
- Je bent snel geïrriteerd of prikkelbaar
- Harde (en spontane) geluiden of lichten komen hard binnen
- Je huilt sneller
- Je piekert (veel negatieve gedachten over jezelf en de wereld)
- Je voelt je gejaagd (je kunt niet even rustig zitten)
- Je concentratie en geheugen werken minder goed
- Je voelt alsof je geen nieuwe taken meer op je kunt nemen. Iedere nieuwe taak die je krijgt voelt bijna als iets onmogelijks.
- Je verliest grip op je dagelijks leven; je vergeet afspraken, sociale contacten verwateren en je trekt je meer terug.
Bron: thuisarts.nl
Lichamelijke symptomen van overspannen zijn:
Overspannenheid brengt soms ook lichamelijke klachten met zich mee:
- Hartkloppingen
- Zweten
- Hoge bloeddruk
- Gespannen spieren
Mijn eigen ervaringen
1. Toen ik zelf overspannen was ervaarde ik ook nog andere lichamelijke klachten van overspannen zijn. En die vond ik eigenlijk het meest vervelend. Ik had namelijk tintelende vingers, alsof er geen bloed meer naar toe ging. Daardoor werden mijn vingertoppen koud en gevoelig.
Ook kreeg ik daardoor het gevoel dat er iets mis met me was, omdat ik dit nergens zag staan als overspannen symptoom.
2. Een ander teken waardoor ik voelde dat er iets niet goed ging, kwam toen ik ’s nachts wakker werd en het gevoel had dat er één been sliep. Maar als ik hem dan bewoog, kon dat gewoon. Ik ben destijds regelmatig ’s nachts uit bed gegaan om te voelen of ik nog kon lopen, maar dat lukte gewoon.
Het was alleen de sensatie van een slapend been. Heel vervelend, maar gelukkig ging dat over toen ik twee weken rustiger aan deed.
3. Een ander symptoom van overspannen zijn wat ik zelf ervaarde was duizeligheid. Vooral als ik lang stond. Ik probeerde regelmatig te gaan staan achter mijn bureau dat ik in hoogte kon verstellen, maar dan werd ik duizelig en heel zwak na ongeveer tien minuten.
Ook begon mijn hart daardoor sneller te kloppen.
Veel van deze symptomen van overspannen zijn heb ik nergens anders terug kunnen vinden, maar ze speelden bij mij wel een belangrijke rol. Herken jij enkele symptomen uit de bovenstaande lijst maar heb je ook nog andere symptomen?
Het zou kunnen dat ze ook bij overspannen zijn horen, maar dat ze bij minder mensen voorkomen en daardoor niet in de lijst staan.
Hoe weet je of je overspannen bent?
De bovenstaande lijst met overspannenheidsklachten geeft je misschien niet genoeg zekerheid om te weten of je overspannen bent. Daarom is een bezoek aan de huisarts een goed idee.
De huisarts kan vanaf buiten niet zien hoe je je voelt, maar kan je wel helpen door het stellen van vragen. Die vragen geven soms al een duidelijk beeld voor de arts. In sommige gevallen krijg je een lijst met symptomen.
Aan de hand van die lijst wordt vastgesteld of je wel of niet overspannen bent.
Ik werd op basis van mijn klachten doorverwezen naar een psycholoog, waar ik in negen sessies probeerde een nieuwe manier van leven en werken te ontwikkelen.
In die behandeling lag de nadruk op het herkennen van stress, het limiteren van activiteiten die mij stress gaven en het doen van meer ontspanningsoefeningen.
Hoe raak je overspannen?
Voor de meeste mensen geldt dat ze overspannen raken op de werkvloer. De werkdruk is te hoog, het team ligt je niet, je voelt je niet veilig of er is een andere oorzaak.
Maar je kunt ook overspannen raken buiten werk. Bijvoorbeeld door verlies van een dierbare, financiële stress, een verhuizing en stress als gevolg van werkloosheid zijn allemaal manieren waarop je symptomen van overspannenheid kunt ervaren.
Belangrijk om te weten: iedereen zit anders in elkaar, zowel fysiek als mentaal. Wat voor jou moeiteloos gaat, kan voor mij juist symptomen van overspannen zijn opwekken en andersom.
Laat je dus ook niet in de war brengen als mensen je vertellen dat je alleen overspannen kunt raken op werk en dat wat jij hebt dus geen overspannenheid is.
Laat de diagnose maar over aan mensen die daar verstand van hebben.
Weten wat voor effect stress heeft op je lichaam en welk deel precies?
–> Parasympatisch zenuwstelsel: eenvoudige uitleg en tips
Conclusie
De symptomen van overspannen zijn lopen behoorlijk uit elkaar, maar zijn wel overduidelijk als ze zich aandienen. De vraag is alleen of je er vroeg genoeg bij bent om een burn out te voorkomen.
Herken jij jezelf in meerdere van de symptomen die ik hierboven genoemd heb? Dan is de kans groot dat je ook overspannen bent.
Want vergeet niet: het feit dat je dit artikel leest, betekent dat je al ergens voelt dat het niet helemaal klopt.
Ga dus gerust even langs bij je huisarts en kijk intussen of je iets kunt doen aan de reden waarom je overspannen bent.
Lees ook meer over de dingen die mij enorm geholpen hebben:
- Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR): de startersgids
- Ademhalingsoefening tegen stress en angst: 4 kalmerende oefeningen die je nu kunt doen
- 21 manieren om je verbinding met de natuur te versterken
Vergeet niet om rust te nemen wanneer je het nodig hebt. Dat is niet egoïstisch. Want als jij uitgerust bent, heb je genoeg energie om anderen te helpen en zonder energie lukt dat je niet.
Focus je dus op jezelf. Leer grenzen aan te geven en stap op de rem wanneer dat nodig is.
Ik wens je veel rust, ontspanning en geluk toe.
Martijn
