Wanneer ik zelf een droge mond van stress krijg, heb ik het in eerste instantie niet direct door. Mijn vriendin wel, die kan het namelijk horen voordat ik het door heb.
Ze kijkt me dan aan met een inmiddels bekende blik.
Vervolgens hoor ik het zelf ook. Het is dat bekende geluidje wat je tijdens presentaties ook wel eens door de microfoon hoort als de presentator het spannend vindt of al lang aan het praten is.
Ik heb gelukkig niet vaak last van een droge mond door stress, maar vaak genoeg om naar een oplossing te zoeken. Die oplossingen voor een droge mond en keel deel ik hier, zodat jij er hopelijk ook iets aan kunt doen zodra het gebeurt.
Waarom krijg ik een droge mond door stress?
In onze mond zitten speekselklieren. Ze reguleren de hoeveelheid speeksel in onze mond. Wanneer we slapen wordt de productie vermindert. We zijn dan immers niet actief en eten ook niets.
Wanneer we eten in onze mond stoppen wordt er juist extra speeksel aangemaakt. Dat eten moet namelijk soepel richting onze maag getransporteerd worden. Dat lukt niet als we geen speeksel hebben.
Een droge mond door stress komt dus omdat de speekselklieren minder actief worden als we in een stressvolle situatie komen.
Ik dacht zelf altijd dat het wel meeviel, tot ik ooit na een presentatie met een hele droge mond een Merci chocolaatje probeerde te eten.
Dat ging niet zoals gepland…
Normaal gesproken smelt zo’n stuk chocola in een paar seconden, maar hoe langer ik de chocola in mijn mond had, hoe droger het werd.
Uiteindelijk had ik na vijf minuten alleen nog rauwe cacaopoeder in mijn mond zitten en doorslikken werd een bijzondere prestatie. Het was veel te droog geworden.
Dat was het moment dat ik erachter kwam hoe belangrijk speeksel is. Ik ben achteraf blij dat het een chocolaatje was, en geen beschuitje 😉
Stress vertraagt speekselproductie
Tienduizend jaar geleden had stress een andere betekenis. Vrijwel iedere stressvolle situatie was een geval van leven of dood. Wanneer je wordt achtervolgd door een grizzlybeer ga je niet even op je gemakje een Merci chocolaatje eten.
Ons lichaam vindt het veel belangrijk dat we de aanval overleven en dat we daar alle energie voor gebruiken.
Niet-essentiële lichaamsprocessen worden daarom vertraagt, waaronder onze speekselproductie. Tegenwoordig zitten er alleen geen beren meer achter ons aan, maar werkgevers, deadlines en vervelende gedachten.
Helaas ziet ons lichaam het verschil niet. Voor ons lichaam is alle stress net zo levensbedreigend. En daarom vertraagt onze speekselproductie dus ook bij een presentatie op werk, zodat we genoeg energie verzamelen voor een eventuele ontsnapping.
Is een droge mond of keel altijd het gevolg van stress?
Stress is een belangrijke oorzaak van een droge mond, maar er zijn uitzonderingen. Stress is namelijk niet altijd de oorzaak van een droge mond of droge keel.
Medicijngebruik
Sommige medicijnen remmen de speekselproductie. Dat heeft niet zozeer met stress te maken, maar met de bijwerkingen van de medicatie. Slik je medicijnen? Bekijk dan de bijsluiter of neem contact op met je dokter om erachter te komen of je droge mond misschien daardoor komt of dat er een andere oorzaak mogelijk is.
Ademen door je mond
Ademen door je mond is een grote oorzaak van een droge mond. Omdat je continu lucht via je mond naar buiten blaast, droogt je mond snel uit. Het is beter om door je neus te ademen. Zo komen er ook minder bacteriën in je mond terecht, wat kan bijdragen aan een frissere adem.
Andere mogelijke oorzaken van een droge mond zijn:
- Maagzuur: als dat omhoog komt kan het zorgen voor uitdroging van je mond
- Uitdroging: heb je misschien te weinig water gedronken, of misschien te veel alcohol, koffie en suiker?
- Airconditioning: sommige mensen krijgen een droge mond, keel of zelfs keelpijn van airconditioning.
Oplossingen voor een droge mond door stress
Er zijn een aantal oplossingen voor een droge mond. Sommige oplossingen helpen direct, anderen werken pas op langere termijn.
#1 Drink meer water
Meer water drinken is een verrassend eenvoudige oplossing voor een droge mond door stress. Zoals je waarschijnlijk al jarenlang hoort, is water drinken goed voor je en heb je ook voldoende nodig.
Stress kan ervoor zorgen dat je meer naar de wc gaat en dat vocht kwijtraakt. Heb je al veel water gedronken maar krijg je steeds opnieuw een droge mond?
Drink dan iedere paar minuten één of twee kleine slokjes water. Zo hoef je niet steeds naar de wc, maar voelt je mond toch minder droog omdat er steeds speeksel wordt aangemaakt.
#2 Adem door je neus
Hoewel schattingen uiteen lopen, lijkt zo’n 20-40% van de mensen regelmatig door de mond te ademen, met name in de ochtend. Wanneer je dat doet, droogt je mond sneller uit, zeker als je ook nog stress ervaart.
Identificeer jij jezelf als mond-ademer, probeer dan met name tijdens stressvolle momenten zoveel mogelijk door je neus te ademen. Daarmee voorkom je geen droge mond, maar wordt het in ieder geval niet extra erg.
#3 Eet iets (licht)zuurs
Hoewel zelfs de gedachte aan de smaak van een zure mat je ogen al laat samenknijpen, is een zuur snoepje soms de beste en snelste oplossing voor een droge mond veroorzaakt door stress.
Het eten van iets zuurs stimuleert namelijk meteen de aanmaak van speeksel. Hoe zuurder het snoepje, hoe sterker de reactie, zo lijkt het. Dus als je mond voelt als de Sahara woestijn, trek dan gerust een zakje zure matten open.
Valt het wel mee en wil je gewoon van het droge gevoel af, dan kan een stuk komkommer, zoetzure augurk of lichtzuur snoepje genoeg zijn.
Wie had er gedacht dat je een droge mond door stress kon oplossen met iets lekkers? 😉
#4 Eet een suikervrij snoepje
Hoewel een zure mat op korte termijn een oplossing biedt, kan de suiker die er in zit juist zorgen dat je verder uitdroogt. Ook heb je niet altijd een komkommer in je binnenzak zitten om de speekselproductie op gang te brengen.
Heb je een droge mond door stress, dan is een suikervrij snoepje daarom altijd beter dan snoepjes met suiker.
En een stuk gezonder ook. In de supermarkt ligt tegenwoorden genoeg snoep zonder suiker. Maar let wel op. Ik zie op internet dat sommige kunstmatige suiker zoals stevia voor sommige mensen ook leidt tot een droge mond. Wetenschappelijke artikelen kan ik er alleen niet over vinden.
#5 Drink geen caffeine en alcohol
Hoewel koffie en een biertje veel vocht bevatten, zorgen caffeine en alcohol beide voor uitdroging. Ze bieden dus vooral op de korte termijn een oplossing voor je droge mond door stress, maar verergeren het probleem later.
Veel beter is het om iets te drinken zonder alcohol en caffeine, zodat in ieder geval het vochtgehalte in je lichaam (en dus je mond) omhoog kan.
Tip: vermijd ook vruchtensappen omdat daar veel suiker in zit waardoor je verder uitdroogt.
#6 Stop met roken
Een onderzoek naar roken en speekselaanmaak ontdekte dat er een verband is tussen de twee. Langetermijnrokers lijken minder speeksel te hebben dan niet rokers.
Heb je last van een droge mond bij stress, dan is het dus raadzaam om te overwegen minder of niet meer te roken.
#7 Gebruik een luchtbevochtiger
Tijdens een presentatie op werk ga je ongetwijfeld niet met een humidifier in je handen staan. Maar op je thuiswerkplek, slaapkamer of kantoor kan het misschien wel.
Een luchtbevochtiger bevochtigt de lucht die je inademt. Daardoor drogen je mond en je keel minder snel uit. Het zou kunnen dat stress daardoor een minder grote invloed heeft op je mond.
#8 Eet voedsel waar je hard op moet kauwen
Ons lichaam reageert op zijn omgeving. Wanneer we bijvoorbeeld hard op iets kauwen, weet het lichaam dat we binnenkort iets hards moeten doorslikken. Het lichaam reageert vervolgens door meer speeksel aan te maken.
Dat hoeven uiteraard geen stoeptegels te zijn, maar rauwe groenten zoals wortel, bloemkool of fruit zoals een appel zijn lekker én gezond..
#9 Pak de oorzaak van je stress aan met MBSR
Je droge mond aanpakken met snoepjes, water en komkommer is natuurlijk fijn. Zeker als je snel een oplossing wilt.
Maar hoe lekker zou het zijn als die droge mond door stress veel minder heftig zou zijn omdat je de oorzaak hebt aangepakt?
Die oorzaak zou je kunnen aanpakken met Mindfulness Based Stress Reduction. Een methode die is ontwikkeld om mensen minder stress te laten ervaren in het dagelijks leven.
Hoewel je natuurlijk geen garantie hebt dat je droge mond binnen één sessie wordt omgetoverd in rustig kabbelend riviertje, is leven met minder stress op zichzelf al een verademing.
Conclusie
Een droge mond door stress is niet prettig. Hopelijk vind je in de lijst met 9 mogelijke oplossingen één oplossing die jou in de goede richting helpt.
Ik denk zelf dat het altijd beter is om naar de oorzaak van je stress te kijken. Vraag je teveel van jezelf, heb je meer tijd nodig voor jezelf of doe je werk wat niet bij je past?
Durf jezelf vragen te stellen over de oorzaak van je stress, want leven met minder stress geeft je uiteindelijk een meer verbonden gevoel met jezelf, anderen en de wereld.
Veel geluk,
Martijn
Lees ook:
- 21 stressklachten en tips om ermee om te gaan
- 10 ontspanningsoefeningen bij stress voor direct resultaat
- Ademhalingsoefening tegen stress en angst: 4 kalmerende oefeningen die je nu kunt doen
- Symptomen overspannen zijn: 17 klachten en mijn ervaring
